Individuele pensioenvoorzieningen (of pensioenverzekeringen) vormen de derde pijler in het pensioenstelsel.

Elke werkende in Nederland heeft de mogelijkheid om individuele pensioenvoorzieningen op te bouwen, hoewel dit fiscaal gezien niet in ongelimiteerde hoeveelheid kan. Het opbouwen van een eigen aanvulling op pensioen is soms  noodzakelijk omdat er bijvoorbeeld geen werkgeverspensioenregeling is of omdat eventueel opgebouwde pensioenrechten tekort schieten.

Voor wat betreft de individuele pensioenvoorziening bedoelen we hier niet het opbouwen van (IB vrijgesteld) vermogen (spaargeld), maar het tijdens het werkzame leven 'afzien' van inkomen om dit via een verzekeraar of bank in de toekomst tot een inkomen en belastbare uitkering om te zetten. In het algemeen heet dit een lijfrente. De overheid stimuleert pensioenopbouw via eigen pensioenvoorzieningen door het hanteren van gunstig fiscale regels rond de lijfrente.

Eigen pensioenvoorzieningen: het pensioengat

Om van de gunstige regels gebruik te kunnen maken, moet er sprake zijn van een pensioengat. Er is sprake van een pensioengat als het pensioen lager is dan 70% van uw laatstverdiende loon. Meer over pensioengat.

Opbouwen van eigen pensioenvoorzieningen

Als er sprake is van een pensioen-tekort dan kunt u eigen pensioenvoorzieningen opbouwen op fiscaal gunstige wijze. Dit kan door het afsluiten van een pensioenverzekering: de lijfrente. Voorbeelden van dergelijke pensioenverzekeringen zijn:

• lijfrentepolis/lijfrenteverzekering/oudedagslijfrente
• koopsompolis (direct ingaande lijfrente)
• kapitaalverzekering met pensioenclausule
• lijfrenterekening (banksparen): een aantrekkelijk alternatief!
• voor ondernemers: in eigen beheer (pensioen-B.V.) of als ondernemer via de FOR (als zelfstandige). Bedenk dan wel dat u de FOR beschikbaar houdt en als zodanig bijvoorbeeld op een lijfrenterekening parkeert.

Het principe van een aanvullende eigen pensioenverzekering is dat u nu de premie aftrekt van uw inkomen (waardoor u uw belastbaar inkomen verlaagt), daarentegen zijn de uitkeringen in de toekomst bruto en IB-belast (met het rendement).

Dan zijn er ook nog andere mogelijkheden:

• nabestaandenlijfrente
• overbruggingslijfrente
• tijdelijke oudedagsreserve

Maximale premie-aftrek eigen pensioenvoorzieningen

Of en hoeveel premie u mag aftrekken van de inkomensbelasting voor een (extra) lijfrente is afhankelijk van:

• de jaarruimte
• de reserveringsruimte (de onbenutte ruimte in de afgelopen 7 jaar): de inhaalruimte

Op de site van de belastingdienst treft u een rekenmodule om te bepalen wat de maximale premie aftrek mag zijn. Ook uw financieel adviseur kan u verder helpen.

Soorten lijfrenteverzekeringen

• Een direct ingaande of uitgestelde lijfrente
• Levenslange of tijdelijke lijfrente
• Lijfrente met of zonder restitutie.
• lijfrente met gegarandeerde uitkeringen of met beleggingen

Een lijfrente met premierestitutie houdt in dat u bij overlijden de betaalde premies terugkrijgt. U snapt dat de periodieke uitkering dan ook lager is. Naar bovenstaande indeling kunt u verschillende lijfrentevormen samenstellen. Een direct ingaande lijfrente kent geen premierestitutie.